De toeristenbelasting in Noorwegen in 2027: hoe de wet werkt en welke gemeenten hem invoeren

Noorwegen heeft sinds 1 juli 2026 een wet op de toeristenbelasting. Geen enkele gemeente heft er nu nog iets mee. De besøksbidrag-wet en de landelijke forskrift om overnattingsavgift zijn op die datum ingegaan. Dat start een proces dat elke gemeente zelf moet afwerken. De vroegste datum voor inning is 1 januari 2027.

De stand van zaken in het kort

Status op 18 augustus 2026. Geen gemeente heft nog iets. De vroegste startdatum is 1 januari 2027.

Wat de besøksbidrag-wet precies doet

De wet stelt één landelijke heffing in op betaalde overnachtingen. Die heet overnattingsavgift. Gemeenten mogen zelf kiezen of ze hem gebruiken. De invoering is vrijwillig. Het ontwerp is landelijk. Een gemeente kiest ja of nee en bepaalt de maanden. Het percentage en de reikwijdte komen uit de landelijke wet.

Het percentage is 3 procent van de verblijfsprijs exclusief BTW. Een gemeente mag geen ander percentage kiezen. Ook mag het niet worden vervangen door een vast bedrag per persoon. De accommodatiesector pleitte tijdens de consultaties voor een vast bedrag. Een voorstel om de berekeningsgrondslag te wijzigen werd op 2 juni 2026 door het Storting verworpen. Het percentage blijft staan.

De opbrengst is bestemd. Het geld moet naar toeristische openbare voorzieningen. Denk aan paden, toiletten, parkeerplaatsen en bezoekersinformatie. Dit zijn dingen die vaker worden gebruikt als er meer bezoekers zijn. Het geld mag niet worden gebruikt om de gemeentelijke begroting in evenwicht te brengen. Administratieve kosten voor het beheer van de heffing mogen er wel uit worden betaald.

Alleen gemeenten die een zware toeristische druk kunnen onderbouwen, mogen hem überhaupt invoeren. De wet en de forskrift laten die voorwaarde ongedefinieerd. Dat is een van de grootste open vragen in het systeem. NHO Reiseliv vroeg tijdens de consultatie om duidelijkere criteria. Ze hebben die niet gekregen.

Hoe een gemeente van wil naar heffing komt

Het verloopt in vier stappen. De gemeente stelt een bestedingsplan op. Dat plan gaat naar het ministerie van Handel, Visserij en Landbouw. Het ministerie geeft goedkeuring. Daartegen kan je niet in beroep gaan. Vervolgens stelt en publiceert de gemeente haar eigen lokale forskrift. Gemeenten mogen een gezamenlijk plan voor een regio indienen.

Een lokale verordening moet normaal uiterlijk op 31 december van het jaar ervoor worden gepubliceerd. Een overgangsregel haalt die deadline weg voor verordeningen die in 2027 ingaan. Die ene uitzondering maakt 2027 lastig te plannen. Een Noorse gemeente kan haar verordening goedkeuren en de heffing midden in het volgende jaar aanzetten met weinig vooruitkijkende blik. Iedereen die daar overnachtingen verkoopt, moet klaarstaan om vanaf die datum 3 procent te rekenen. NHO Reiseliv vroeg om een overgangsperiode tussen goedkeuring en eerste inning. Die is niet gekomen.

Een gemeente kan de heffing het hele jaar toepassen of alleen in gekozen maanden. Bodø wil dat gebruiken om het tot het zomerseizoen te beperken. Het volledige overzicht vind je in de gids toeristenbelasting Noorwegen.

Wie heft de belasting en wie draagt hem af aan de gemeente

Standaard is dat de partij die het verblijf tegen betaling aanbiedt, de heffing in rekening brengt en afdraagt. Artikel 2-4 van de wet voegt een uitzondering toe voor boekingsplatformen. Als de aanbieder niet staat ingeschreven in het Noorse BTW-register en een derde gebruikt voor zowel marketing als betalingsverwerking, draagt die tussenpersoon de verplichting naar de gemeente. Een private Host die via Airbnb verhuurt, draagt niet af. Airbnb wel. Een tussenpersoon is niet aansprakelijk voor onderbetaling door onjuiste informatie van de aanbieder. Als meerdere tussenpersonen hetzelfde verblijf verkopen, bepaalt de forskrift wie de plicht heeft.

De reikwijdte dekt betaalde verblijven van minder dan 30 opeenvolgende dagen. Denk aan hotels, hotelschepen, jeugdherbergen en andere accommodatiebedrijven. Ook private verhuur buiten een bedrijf valt hieronder, zolang de gast het verblijf tussen 00:00 en 06:00 gebruikt. Kortetermijnverhuur via Airbnb, FINN.no en vergelijkbare platformen valt onder de heffing. Eigen caravans, campers en tenten van gasten vallen er buiten. Campingcabines die een camping verhuurt, vallen er wel onder. De heffing volgt de datum van het verblijf, niet de boeking. Een verblijf dat een startdatum overspant, wordt alleen berekend voor de nachten vanaf die datum. De vragen en antwoorden-pagina van de overheid bevat de volledige lijst met vrijstellingen.

De status per gemeente in detail

Tromsø besloot op 24 juni 2026 om de heffing in te voeren. Het bestedingsplan zou op 1 juli 2026 bij het ministerie worden ingediend. Goedkeuring door het ministerie en een gepubliceerde lokale verordening staan nog uit. Er wordt in Tromsø dus nog niets geheven.

In Lofoten voerde Vågan een consultatie uit over haar lokale verordening. De deadline was 10 augustus 2026. Ze werken aan inning vanaf 1 januari 2027. Het resultaat van die consultatie is nog niet gepubliceerd.

Bodø ligt verder dan de meeste. Op 3 juli 2026 ging een conceptverordening en een bestedingsplan in consultatie. De deadline is 26 augustus 2026. Het voorstel past de heffing toe van 1 april tot 30 september elk jaar. De verordening gaat in op 1 januari 2027 en de inning start op 1 april 2027. Bodø stelt ook een commissie voor. De toeristische sector heeft daar de meerderheid. De commissie adviseert elk jaar over de besteding van het geld.

Bergen heeft gezegd dat het de heffing wil. Tot nu toe is er geen goedgekeurd plan en geen lokale verordening gepubliceerd.

Oslo besloot voor nu tegen invoering. De stad kan dat besluit later opnieuw bekijken.

Longyearbyen valt onder een apart landelijk voorstel voor Spitsbergen. De consultatie sloot op 3 juni 2026 en wordt nog verwerkt. Het concept stelt een vast bedrag per nacht naast een alternatief van 3 procent. Er is nog niets besloten.

Komt er ook een heffing voor cruises?

Een landelijke verordening voor een cruiseheffing van 100 NOK per passagier per gestarte 24-uursperiode in de haven ging in het voorjaar van 2026 in consultatie. De deadline was 22 juni 2026. Invoering is gepland voor 1 januari 2027. Het blijft voorlopig een voorstel. Schepen op de kustlijn tussen Bergen en Kirkenes vallen eronder. Passagiers die zelf een traject kiezen, worden buiten de berekening gelaten. Geregeld passagiersveerboten tussen Noorwegen en buitenlandse havens zijn vrijgesteld. Een gemeente die de cruiseheffing in 2027 wil toepassen, moet haar bestedingsplan uiterlijk op 31 januari 2027 naar het ministerie sturen.

Waar je op moet letten voor januari

Vastgestelde lokale verordeningen verschijnen in het register van lokale verordeningen van Lovdata. Dat is de betrouwbare plek om te controleren of een Noorse gemeente er écht één heeft ingevoerd. De consultatie van Bodø sluit op 26 augustus 2026. Verdere besluiten van de Lofoten-raad worden verwacht in september 2026. De overheid gaf ook ongeveer 1 miljoen NOK aan de Noorse Vereniging van Lokale en Regionale Autoriteiten. Die onderzoekt een gedeelde digitale oplossing voor de inning. Dat zou het aantal aparte gemeentelijke systemen verminderen waar accommodatiebedrijven mee te maken krijgen.

Trippz volgt elke Noorse gemeente apart. Zodra een lokale verordening is gepubliceerd, worden het percentage en de startdatum bijgehouden. Net zoals bij elke andere jurisdictie die Trippz dekt.

Bekijk hoe Trippz de percentages en startdata voor de toeristenbelasting actueel houdt voor boekingsplatformen